حضانت فرزند بعد از فوت پدر و مادر

حضانت فرزند، از جمله تکالیف والدین و حقوق هر کودک می باشد. قانون گذار، در خصوص حضانت فرزندان بعد از طلاق، در حالی که هر دوی آن ها، در قید حیات هستند، تعیین تکلیف نموده است. این مساله به قدری مهم است که در قانون مدنی، موادی به مساله حضانت فرزند بعد از فوت پدر و مادر او، اختصاص یافته است. یکی از مسایل مهمی که زن ها، بعد از فوت همسران خود، با آن مواجه هستند، مساله حضانت فرزندان است. در خصوص حضانت فرزند بعد از فوت پدر، باید به ماده 1171 قانون مدنی مراجعه نمود. ماده 1171 قانون مدنی، اشعار می دارد: "در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت طفل، با آن که زنده است خواهد بود؛ هر چند متوفی، [...]

نفقه زن بعد از فوت شوهر

قانون گذار، تحت شرایطی، پرداخت نفقه زنی که شوهرش مرده را جایز می داند؛ برای صحبت در خصوص شرایط پرداخت نفقه بعد از مرگ همسر، باید، ماده 1110 اصلاحی سال 1381 قانون مدنی را مد نظر قرار داد که مقرر می دارد: "در ایام عده وفات، مخارج زندگی زوجه، عندالمطالبه، از اموال اقاربی که پرداخت نفقه به عهده آنان است (درصورت عدم پرداخت)، تامین می‌ گردد." از شروط پرداخت نفقه زن بیوه، این است که اولا، زنی که شوهرش مرده، در عده وفات که مدت آن، 4 ماه و ده روز است باشد، ثانیا، اقارب متوفی، نظیر فرزندان او، از پرداخت نفقه زن بیوه، در عده وفات، خودداری کنند. البته، ذکر این نکته ضروری است که چنانچه زنی که شوهرش مرده، در گذشته، همواره از همسرش تمکین عام و[...]

عدم تمکین زوجه و مهریه

همین که زن و مرد به عقد هم درآمدند ، بر اساس شرع و قانون ، مکلف به انجام اموری در قبال یکدیگر می شوند . یکی از این تکالیف که به لحاظ قانونی بر عهده زن قرار گرفته است ، تمکین می باشد . تمکین از شوهر در دو معنای عام و خاص مطرح است . تمکین عام یعنی اطاعت از شوهر در امور کلی زندگی خانوادگی و تمکین خاص هم ناظر بر روابط زناشویی میان زوجین است . اما عدم تمکین از سوی زن سبب می شود که زن  مرتکی نشوز شود و حق دریافت نفقه خود را از دست بدهد . یعنی در صورتی که مرد بتواند عدم تمکین از سوی زن را به اثبات برساند ، دیگر وظیفه ای برای پرداخت نفقه نخواهد[...]

عده وفات

- زنى كه همسرش از دنيا رفته بايد چهارماه و ده روز عدّه نگه دارد، خواه ازدواج دائم باشد يا موقّت، شوهرش با او نزديكى كرده باشد يا نه، حتّى زن يائسه نيز بايد عدّه وفات نگه دارد و اگر باردار است بايد تا هنگام وضع حمل عدّه نگه دارد، ولى اگر پيش از گذشتن چهارماه و ده روز فرزندش به دنيا آيد بايد تا چهارماه و ده روز از مرگ شوهر عدّه را ادامه دهد. - زن در مدّت عدّه وفات بايد از پوشيدن لباسهاى زينتى و كشيدن سرمه در چشم و كارهاى ديگرى كه زينت حساب مى شود خوددارى كند. - هرگاه زن يقين كند همسرش از دنيا رفته و عدّه وفات نگه دارد و بعداً شوهر كند،[...]

ازدواج موقت در قرآن

آیه 24 سوره نساء وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۖ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ ۚ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا و زنان شوهردار (بر شما حرام است؛) مگر آنها را که (از راه اسارت) مالک شده‌اید؛ (زیرا اسارت آنها در حکم طلاق است؛) اینها احکامی است که خداوند بر شما مقرّر داشته است. اما زنان دیگر غیر از اینها (که گفته شد)، برای شما حلال است که با اموال خود، آنان را اختیار کنید؛ در حالی که پاکدامن باشید و از زنا، خودداری نمایید. و زنانی را که متعه[...]

فریب در ازدواج موقت

بر اساس قانون ، تدلیس یا فریب در ازدواج می تواند در عقد دائم و یا در عقد موقت صورت بگیرد . به این صورت که مرد خود را به لحاظ مالی متمکن و ثروتمند معرفی کند و یا اینکه جایگاه اجتماعی ، شغل یا شرایط خانوادگی مطلوبی را مطرح کند در حالیکه اینگونه نیست . یکی دیگر از مصادیق فریب در ازدواج موقت ، آن است که مرد خود را مجرد معرفی کند ، در حالیکه متاهل و دارای همسر و فرزند است . همچنین اگر زن عیوب ظاهری خود را بپوشاند و خود را به گونه ای که نیست معرفی کند که مرد به ازدواج موقت ترغیب شود ، فریب در ازدواج موقت محقق شده است . نکته[...]

نحوه اثبات صیغه یا ازدواج موقت

اثبات ازدواج موقت به آن دلیل حایز اهمیت است که گاهی زوجه در طول عقد موقت باردار می شود و به همین دلیل ، اگر عقد موقت به ثبت نرسیده باشد ، اصولا گرفتن شناسنامه برای فرزند متولد از عقد موقت دشوار است . علاوه بر این ، دریافت مهریه زن در عقد موقت و همچنین نفقه در عقد موقت ، منوط به آن است که زن بتواند ابتدا عقد موقت را به اثبات برساند . به همین دلیل ، نخست ، اثبات ازدواج موقت یا صیغه توسط دادگاه مورد بررسی قرار می گیرد و سپس به اصل دعوای نفقه ، مهریه یا شناسنامه فرزند رسیدگی خواهد شد . ادله اثبات دعوا بر اساس قانون عبارتند از شهادت ، اقرار[...]

ازدواج موقت در فقه شیعه

ازدواج از نظر شيعه بر دو نوع است: «ازدواج دائم» و «ازدواج موقت»؛ نوع اوّل مورد اتّفاق عموم مسلمانان مى باشد؛ ولى نوع دوم يعنى «ازدواج محدود و موقت» كه گاهى از آن به «متعه» نيز تعبير مى شود و آيه صريح قرآن مجيد گواه بر مشروعيت آن است: «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ»(1)؛ ([شما اي مؤمنين] زنانى را كه متعه [ازدواج موقت] مى كنيد واجب است مهر آنها را بپردازيد شيعه مى گويد همان طور كه در آغاز اسلام اين نوع ازدواج، مشروع بوده، الآن هم مشروع است و تا ابد هم مشروع خواهد بود؛ ولى همواره يك كشمكش دامنه دار در اين ميان و ديگران بر سر اين موضوع وجود داشته و تاريخچه اين نزاع به زمان[...]

ازدواج مسیار

منکران ازدواج موقّت (یعنى غالب برادران اهل سنّت) هنگامى که تحت فشار جوانان و اقشار دیگر محروم قرار گرفته اند، تدریجاً به نوعى ازدواج ـ شبیه ازدواج موقّت ـ تن در داده اند و آن را «ازدواج مسیار» مى نامند، هر چند نام آن را ازدواج موقّت نمى گذارند، ولى در عمل هیچ تفاوتى با ازدواج موقّت ندارد؛ به این ترتیب که اجازه مى دهند فرد نیازمند به ازدواج، با زنى ازدواج دائم کند در حالى که قصد دارد بعد از مدّت کوتاهى او را طلاق دهد و با او شرط مى کند که نه حقّ نفقه داشته باشد و نه شب خوابى و نه ارث! یعنى دقیقاً شبیه ازدواج موقّت، با این تفاوت که در این جا با طلاق[...]

ازدواج موقّت در عصر پيامبر اكرم(ص)

اتفاق عموم علماى اسلام بلكه ضرورت دين بر اين است كه «ازدواج موقت» در آغاز اسلام مشروع بوده و گفتگو درباره دلالت آيه 24 سوره «نساء»: «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَريضَةً» بر مشروعيت متعه هيچ گونه منافاتى با مسلّم بودن اصل حكم ندارد؛ زيرا مخالفان معتقدند كه مشروعيت حكم از سنت پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) ثابت شده است و حتى مسلمانان در آغاز اسلام به آن عمل كرده اند و جمله معروفى كه از عمر نقل شده «مُتْعَتَانِ كانَتَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللهِ وَ اَنَا مُحَرِمُهُما وَ مُعاقَبٌ عَلَيهِمِا، مُتْعَةُ النِّساءِ وَ مُتْعَةُ الْحَجِّ»(1)؛ (دو متعه در زمان پيامبر اسلام(صلى الله عليه و آله و سلم) بود كه من آنها را حرام كردم و[...]