مسائل شرعی طلاق

در موارد زیر، لازم نیست زن عدّه نگه دارد و بلافاصله میتواند ازدواج کند 1- ازدواج زن با شوهر قبلی که تازه از او جدا شده و در عدّه او به سر میبرد. 2- زنی که در ازدواج دائم یا موقّت، شوهرش با او نزدیکی نکرده باشد. 3- زنی که نُه سالش تمام نشده باشد. 4- زن یائسه. یائسه به زنی گفته میشود که سنّش به حدّی رسیده که دیگر عادت ماهانه نمیبیند و اگر خونی ببیند، خون حیض محسوب نمیشود. مسأله: زنان سیّده و غیر سیّده، هر دو بعد از تمام شدن پنجاه سال قمری یائسه میشوند. یعنی اگر در این سنّ و سال خونی ببینند، خون حیض نیست مگر اینکه آنچه می بینند تمام شرایط حیض را داشته باشد که در این صورت باید مطابق آن عمل کنند. 50 سال قمری تقریباً 543 روز و 18 ساعت، یعنی 18 ماه و 3 روز کمتر از 50 سال شمسی است. بنابراین سنّ یائسگی به سال شمسی تقریباً 48 سال و 6 ماه میشود. مسأله: زنی که شک دارد یائسه شده یا نه، هرگاه خونی ببیند و نداند حیض است یا نه، باید بنا بگذارد که حیض است و هنوز یائسه نشده است. مسأله: اگر زنی بگوید یائسه است، قبول ادّعای او اشکال دارد.

عدّه، مدّت زمانی است که زن حق ندارد ازدواج کند. زن در موارد زیر باید عدّه نگه دارد: 1- بعد از طلاق (در صورتی که نزدیکی صورت گرفته باشد) 2- بعد از تمام شدن مدّت عقد ازدواج موقّت یا بخشیده شدن مدّت باقیمانده از طرف شوهر (در صورتی که نزدیکی صورت گرفته باشد) 3- بعد از فسخ یا انفساخ عقد ازدواج (در صورتی که نزدیکی صورت گرفته باشد) 4- بعد از مرگ شوهر (حتّی اگر نزدیکی صورت نگرفته باشد) 5- بعد از زنا. 6- بعد از وطی به شُبهه. مسأله: ازدواج با زنانی که عدّه را رعایت نمیکنند، بنابر احتیاط واجب حرام است. مسأله: فرقی بین ازدواج دائم و موقّت و بین مدّت طولانی و کوتاه نیست. در هر حال اگر نزدیکی انجام گرفته و زن نیز به سن یائسگی نرسیده، باید عدّه نگه دارد. مسأله: مرد باید حدّاقل به اندازه ختنه گاه دُخول کرده باشد تا نزدیکی صدق کند. مسأله: زنی که از پشت (دُبُر) با او نزدیکی شده است، باید عدّه نگه دارد. مسأله: رعایت عدّه برای همه زنان اعم از مسلمان و اهل کتاب لازم است و اگر احتمال دهیم که عدّه نگه میدارند، کافی است. مسأله: اگر زن یهودی یا مسیحی به عقد ازدواج مرد مسلمان درآید و با او نزدیکی شود، باید عدّه نگه دارد. مسأله: ازدواج با زنان مسیحی یا یهودی که در عدّه به سر می برند و به عدّه اعتقاد ندارند، جایز نیست. مسأله: زنانی که با استفاده از دارو (خوراکی یا تزریقی) یا با استفاده از وسایل جلوگیری از بارداری مانند[...]

مسأله: زنانی که از طریق سبب  (ازدواج)  به مرد محرم میشوند، عبا رتند از: 1- همسر. 2- دختر همسر از شوهر دیگر و هر چه پایین روند. 3- مادر همسر و مادربزرگ همسر. 4- زن پسر (عروس). 5- زن پدر (نامادری). مسأله: مردانی که از طریق سبب  (ازدواج)  به زن محرم میشوند، عبا رتند از: 1- شوهر. 2- پسر شوهر از زن دیگر و هر چه پایین روند. 3- پدر شوهر و پدربزرگ شوهر. 4- شوهر دختر (داماد). 5- شوهر مادر (ناپدری). مسأله: هر گاه مردی با زنی ازدواج کند، هر چند با او نزدیکی نکرده باشد، مادر آن زن و هر چه بالا روند و مادر پدر آن زن و هر چه بالا روند به آن مرد محرم میشوند. ولی دختران زن و نوه دختری و پسری آن زن در صورتی به آن مرد محرم میشوند که با آن زن نزدیکی کرده باشد. مسأله: اگر زنی با مردی که دارای فرزند پسر است ازدواج کند، پس ران آن مرد و هر چه پایین روند به آن زن محرم هستند، حتّی اگر نزدیکی نکرده باشند. مسأله: پس از ازدواج زن، پدر شوهر و هر چه بالا روند و پسران آن مرد و هر چه پایین روند، به آن زن محرم میشوند. چه قبل از عقد ازدواج متولّد شده باشند یا بعد از عقد ازدواج. مسأله: هر گاه کسی دختری را برای پسر خود عقد کند، خودش میتواند با مادر آن دختر ازدواج کند. همچنین اگر اوّل خودش با مادر آن دختر ازد واج ک رده، میتواند آن دختر را برای[...]

مسأله:  هر گاه زنی کودکی را شیر دهد، با نُه شرط سبب محرم شدن خواهد بود: 1- شیر از ولادت باشد. بنابراین اگر پستان، بدون تولّد فرزندی شیر پیدا کند و کودکی از آن بنوشد، سبب محرمیّت نمیشود. 2- بچّه از زن زنده شیر بخورد. پس اگر پستان زن مردهای را به دهان بگیرد و شیر بخورد، اثری ندارد. 3- شیر آن زن از حرام نباشد. بنابراین اگر شیر بچّه ای را که از زنا به دنیا آمده به بچّه ای بدهند، به کسی محرم نمیشود. 4- شیر را از پستان بمکد. ولی احتیاط واجب آن است که اگر شیر را در گلوی بچّه بریزند، با آن زن و محارم او ازدواج نکند. 5- شیر را با چیز دیگر مخلوط نکنند. 6- کودک به واسطه بیماری شیر را قی نکند. ولی احتیاط واجب آن است در این صورت کسانی که به واسطه شیر دادن به آن بچّه محرم میشوند، با او ازدواج نکنند و نگاه محرمانه هم به او ننمایند. 7- کودک پانزده مرتبه یا یک شبانه روز به طوری که در مسأله بعد خواهد آمد، شیر کامل بخورد یا آن مقدار شیر به او بدهند که بگویند از آن شیر استخوانش محکم شده و گوشت در بدنش روییده است. و احتیاط مستحب آن است که اگر ده مرتبه شیر بخورد، کسانی که به واسطه شیر خوردن با او محرم میشوند، با او ازدواج نکنند و نگاه محرمانه نیز به او ننمایند. مسأله: در یک شبانه روز، کودک نباید غذا یا شیر زن دیگری را بخورد، مگر این که غذا[...]

مسأله: زنانی که از طریق نسب  (خویشاوندی)  به مردان محرم هستند، عبارتند از: 1- مادر و مادربزرگ. 2- دختر و دختر فرزند (نوه). 3- خواهر. 4- دختر خواهر (خواهرزاده). 5- دختر برادر (برادرزاده). 6- عمّه و خاله و عمّه و خاله پدر و مادر. مسأله: مردانی که از طریق نسب (خویشاوندی)  به زنان محرم هستند، عبارتند از: 1- پدر و پدربزرگ. 2- پسر و پسر فرزند (نوه). 3- برادر. 4- پسر برادر (برادرزاده). 5- پسر خواهر (خواهرزاده). 6- دایی و عمو و دایی و عموی پدر و مادر. مسأله: اگر زنی از طریق زنا باردار شود، فرزند او به بستگان زن محرم است و اگر شوهر و فرزند داشته باشد، به شوهر و فرزندان او نیز محرم است و خواهر و برادر محسوب میشوند، ولی به بستگان شوهر نامحرم میباشد. مسأله: زنازاده ارث نمیبرد، ولی محرمیّت و سایر آثار را دارد.

ازدواج در موارد زیر، حرام و باطل است: 1- ازدواج اجباری بدون رضایت دختر یا پسر. 2- ازدواج دختر باکره بدون اجازه پدر یا جدّ پدری اش. 3- ازدواج موقّت بدون تعیین مهریّه و مدّت. 4- ازدواج با محارم. 5- ازدواج با زن شوهردار. 6- ازدواج با خواهرزن. 7- ازدواج با خواهرزاده یا برادرزاده زن، بدون اجاز ه او. 8- ازدواج با زن عدّه دار. 9- ازدواج با خواهر، مادر و دختر لواط دهنده. 10- ازدواج با کافر غیر کتابی. 11- ارتداد همسر. 12- ازدواج با اهل سنّت در صورت احتمال انحراف عقیدتی. 13- ازدواج در حال احرام. 14- ازدواج دائم با زن پنجم. 15- ازدواج دائم مرد با زنی که در عقد موقّت اوست، باطل است. 16- ازدواج موقّت مرد با زنی که در عقد دائم اوست. 17- ازدواج با زن سه طلاقه بدون محلّل. 18- ازدواج با زن نُه طلاقه. 19- ازدواج با خنثای مشکل. 20- ازدواج با زن زناکار، پیش از توبه زن. 21- ازدواج با دختر خاله در صورت زنا با خاله. 22- ازدواج با دختر عمّه در صورت زنا با عمّه. 23- ازدواج با افرادی که بیماری خطرناک و واگیردار دارند. 24- ازدواج با فرزند خوانده.

مسأله: در عقد ازدواج دائم یا موقّت، خوانده شدن صیغه عقد ازدواج لازم است و تنها راضی بودن زن و مرد کافی نیست. مسأله: صیغه عقد ازدواج را خود زن و مرد میتوانند بخوانند و یا دیگری را وکیل کنند که از طرف آنان بخواند. مسأله: صیغه عقد ازدواج را به زبان فارسی هم میتوان خواند، ولی باید لفظی بگویند که معنی همان صیغه عربی را بفهماند. مسأله: احتیاط مستحب آن است که صیغه عقد ازدواج به عربی صحیح خوانده شود. مسأله: گرفتن وکیل برای خواندن صیغه عقد ازدواج به زبان عربی واجب نیست. مسأله: کسی که صیغه عقد ازدواج را میخواند باید عاقل و احتیاطاً بالغ باشد، هر چند از طرف دیگری وکیل باشد. مسأله: کسی که دستور زبان عربی را نمیداند ولی کلمات عقد را صحیح ادا میکند و معنی آن را نیز میداند، میتواند صیغه عقد ازدواج را به عربی بخواند و عقد ازدواج صحیح است. مسأله: کسی که معنای لفظ عربی صیغه عقد ازدواج را نمیداند، جایز نیست آن را بخواند، مگر آنکه معنای هر کلمه از عقد را جداگانه بداند و کلمات آن را صحیح ادا کند. مسأله: صیغه عقد ازدواج باید صحیح خوانده شود و اگر طوری غلط بخوانند که معنی آن را عوض کند، عقد ازدواج باطل است امّا اگر معنی عوض نشود اشکالی ندارد. مسأله: اگر هنگام خواندن صیغه عقد ازدواج، نام پسر یا دختر به طور اشتباه خوانده شود امّا مقصود معلوم باشد، عقد ازدواج صحیح است. مسأله: ولی یا وکیل در هنگام اجرای صیغه عقد ازدواج، باید زن و شوهر[...]

مسأله: عقد ازدواج موقّت بدون تعیین مهریّه باطل است، ولی زن میتواند بعد از خوانده شدن صیغ ه عقد ازدواج موقّت، مهریّهاش را ببخشد. مسأله: بخشیدن مهریّه قبل از عقد ازدواج، معنا ندارد. مسأله: در عقد ازدواج موقّت، بعد از تمام شدن مدّت یا بخشیده شدن مدّت باقیمانده از طرف شوهر، مرد باید تمام مهریّه را به زن بپردازد حتّی اگر ن زدیکی نکرده باشد. مسأله: در صورت فسخ عقد ازدواج موقّت توسط مرد، مرد باید تمام مهریّه را به زن بپردازد، حتّی اگر نزدیکی نکرده باشد. امّا اگر زن خواهان فسخ عقد ازدواج موقّت باشد، تنها به مقداری که آمادگی برای تمکین داشته، مستحقّ دریافت مهریّه است. مسأله: در عقد ازدواج موقّت، حقّ حبس نیست و زن حتی اگر مهریّه اش را نگرفته باشد، باید تا آخر مدّت تمکین کند و بر مرد واجب است در اوّلین فرصت مهریّه او را بپردازد. مسأله: در عقد ازدواج موقّت، تنها آن مقدار از زمان که زن تمکین کرده، پرداخت مهریّه اش واجب است. مسأله: در عقد ازدواج موقّت، به هر مقداری که زن تمکین نکند به همان مقدار از مهریّه او کاسته خواهد شد. مثلاً اگر زن فقط به اندازه نصف مدّت تمکین کرده باشد، مهریّه او نصف میشود. مسأله: در عقد ازدواج موقّت، اگر زن بدون اجازه شوهر به مسافرت برود و در هنگام عقد، مطلب را به اطّلاع مرد نرسانده باشد، به همان اندازه از مهریّه او کاسته خواهد شد. مسأله: در عقد ازدواج موقّت، اگر زن شرط کند که با او نزدیکی نشود امّا مرد نزدیکی کند و[...]

مسأله: اگر مرد زنش را طلاق دهد، در صورتی که نزدیکی کرده باشد تمام مهریّه و در غیر اینصورت، نصف مهریّه را باید به او بپردازد. مسأله: مرد باید حدّاقل به انداز ه ختنه گاه دُخول کرده باشد تا نزدیکی صدق کند. مسأله: فرقی بین زن باکره و غیر باکره نیست. اگر مرد با همسرش نزدیکی کرده باشد، تمام مهریّه و در غیر اینصورت نصف مهریّه را باید به او بپردازد. مسأله: اگر زنی که نازا است طلاق داده شود و نزدیکی هم صورت گرفته باشد، مرد باید تمام مهریّه را به او بپردازد. مسأله: اگر مرد از پشت زن )دُبُر( با او نزدیکی کرده باشد، تمام مهریّه را باید به او بپردازد. مسأله: نزدیکی از پشت زن )دُبُر( بدون رضایت زن حرام و با رضایت وی کراهت شدید دارد. ضمناً این کار از نظر پزشکی اشکال دارد و بعضاً منشأ بیماریهای گوناگونی میشود و تکرار آن سبب نوعی انحراف جنسی میشود. مسأله: اگر مرد نزدیکی نکرده باشد ولی انزال صورت گرفته و نطفه به رحم زن منتقل و سبب باردار شدن زن شده باشد، احتیاط واجب آن است که مرد تمام مهریّه را به زن بپردازد. مسأله: اگر مرد با انگشت یا چیز دیگری به غیر از آلت مردی، بکارت همسرش را از بین ببرد، در صورت عدم رضایت زن تعزیر دارد و زن حقّ دریافت تمام مهریّه را دارد. مسأله: در عقد ازدواج دائم، اگر زن فوت کند مرد باید تمام مهریه را به وارثان زن بپردازد، حتّی اگر نزدیکی نکرده باشد. امّا اگر فرزندی نداشته باشد، نصف[...]

مسأله:  مهریّه دین و بدهی است که بر عهده شوهر است و باید آن را به زن بپردازد و چنانچه زن از دنیا برود، وارثان زن میتوانند از شوهرش مطالبه کنند. مسأله: اگر بعضی از ورثه از دریافت مهریّه خودداری کنند، باید آن را نگه دارند تا زمانی که حاضر به دریافت آن شوند. مسأله: در صورتی که شوهر از دنیا برود و مالی نداشته باشد، زن حق ندارد مهریّه اش را از خانواده شوهر بگیرد، چون مهریّه دینی است که بر عهد ه شوهر قرار گرفته است. مسأله: هر کس مهریّه دختر را قبول کند، پرداخت مهریّه بر عهده اوست و اگر فوت کند باید از اموال او برداشت. مسأله: هر چیزی را که دارای مالیّت و قیمت مشخّص و معلوم است، میتوان به عنوان مهریّه قرار داد. مسأله: مهریّه میتواند غیر نقدی باشد، ولی قیمت آن باید مشخّص باشد. مسأله: مقدار مهریّه با توافق زن و مرد باید تعیین شود و حدّ ثابتی ندارد، ولی شایسته است از مهریّه های سنگین پرهیز شود. طبق برخی از روایات، زنانی که مهریّه سنگین دارند شوم هستند. مسأله: تعیین مهریّه حقّ دختر است، ولی مشورت و رعایت احترام پدر و مادر و بستگان، کار بسیار پسندیده ای است. مسأله: مهریّه ملک زن است و میتواند هر تصرّفی در مهریّه اش انجام دهد. مسأله: چنانچه شوهر بداند اگر مهریّه را پرداخت کند زن آن را در راه حرام استفاده میکند، پرداخت مهریّه مانعی ندارد ولی نهی از منکر کند. مسأله: مهریه هایی که به مرور زمان ارزش آنها پایین آمده است، زن[...]