بررسی حقوقی ازدواج با دختر همسر
برای بررسی حکم ازدواج با دختر همسر، از منظر قانونی، باید به ماده 1047 قانون مدنی، مراجعه کرد. این ماده، موارد ممنوعیت دائمی نکاح، بین برخی افراد، از جمله خویشاوندان سببی به واسطه مصاهره یا همان ازدواج بین زوج و زوجه را مورد پیش بینی قرار داده است. ماده 1047 قانون مدنی، مقرر می دارد: "نکاح بین این اشخاص، به واسطه مصاهره، ممنوع دائمی است: 1) بین مرد و مادر و جدات زن، از هر درجه که باشد؛ اعم از نسبی و رضاعی. 2) بین مرد و زنی که سابقا، زن پدر و یا زن یکی از اجداد یا زن پسر یا زن یکی از احفاد او بوده است، هر چند قرابت رضاعی باشد. 3) بین مرد با اناث، از اولاد زن، از هر درجه که باشد، ولو رضاعی، مشروط بر اینکه بین زن و شوهر، زناشویی واقع شده باشد." بر اساس این ماده و در پاسخ به این پرسش که حکم ازدواج با دختر همسر، از نظر قانونی چیست؟ باید گفت، با توجه به آنچه در بند سه ماده 1047 قانون مدنی، مورد پیش بینی قرار گرفته، ازدواج با دختر همسر، در صورتی که بین مرد و مادر دختر که همسر او است، آمیزش رخ داده باشد، ممنوعیت دائمی داشته و در غیر این صورت، قانونی و مجاز خواهد بود و در این مورد، فرقی بین ازدواج دائم یا موقت زن و مرد، همچنین، رضاعی یا غیر رضاعی بودن دختر زن نیست.
حقوق غیر مالی زن در ازدواج
یکی از مهم ترین پیش نیازهای حقوقی قبل از ازدواج ، آن است که طرفین ، به صورت کامل ، در خصوص حقوق مالی و غیر مالی خود ، به توافق رسیده و در صورت لزوم ، به صورت شرط ضمن عقد ، آن را در متن عقدنامه ذکر نمایند . با این حال ، حقوق زن در ازدواج ، منحصر به حقوق مالی نبوده و بعضا ، زن و شوهر ، حقوق غیر مالی نیز ، بهره مند خواهند شد . به همین دلیل ، در این قسمت ، قصد داریم به بررسی حقوق غیر مالی زن در زندگی مشترک پرداخته و اهم موارد آن را ذکر نماییم . یکی از مهم ترین حقوق غیر مالی زن و شوهر در زندگی مشترک ، حق مبنی بر حسن معاشرت می باشد . بر اساس ماده 1103 قانون مدنی ، هر یک از زوجین ، مکلف هستند که با یکدیگر ، حسن معاشرت داشته باشند و بر اساس ماده 1104 نیز ، زوجین ، باید در تقویت مبانی خانواده و تربیت کردن فرزندان ، با یکدیگر همکاری نمایند . علاوه بر این ، یکسری حقوق غیر مالی را می توان حین عقد ازدواج دائم یا موقت ، برای زوجه لحاظ نمود که در صورت پذیرش این امر توسط مرد ، حقوق غیر مالی در طول زندگی مشترک ، به زوجه ، تعلق خواهد گرفت . به عنوان نمونه ، می توان از حق طلاق زن یاد کرد که از جمله مهم ترین مصادیق حقوق زن در ازدواج می باشد . با[...]
شهود عقد ازدواج
بر اساس برخی از مقررات ، حضور شهود برای عقد نکاح ، به لحاظ قانونی ، الزامی و اجباری دانسته شده است و در حال حاضر که ثبت عقد نکاح دائم در محضر ، الزامی دانسته شده است ، می بایست تعدادی از شاهدان واجد شرایط نیز ، در محضر حاضر شده و شهادت دهند . اما سوالی که در این خصوص مطرح می شود ، آن است که تعداد شهود عقد ازدواج ، چند نفر است و اگر زن و مردی بخواهند در محضر ازدواج نمایند ، باید چه تعداد شاهد برای نکاح معرفی کنند ؟ بر اساس ماده 7 نظامنامه ثبت ازدواج و طلاق ، « در صورتی که هویت زوجین ، نزد صاحب دفتر ازدواج و طلاق ، محرز و مشخص نباشد ، بایستی دو نفر از اشخاص معروف و معتمد ، حضورا ، هویت زن و مرد را تصدیق نموده و مراتب این موضوع ، در دفتر ، قید و به امضای معرفین برسد » . بر این اساس ، می توان گفت که تعداد شهود معرفی شده برای عقد ازدواج ، دو نفر هستند که در ادامه ، شرایط شاهدان نکاح را مورد بررسی قرار می دهیم . البته ، علاوه بر معرفی تعداد شهود مذکور ، رضایت پدر برای ازدواج دختر نیز الزامی است . به عبارت دیگر ، علاوه بر امضای شهود ازدواج ، جاری کنندگان صیغه ازدواج در محضر نیز باید ذیل سند ازدواج را امضا کنند و در صورتی هم که زوجه ، دوشیزه باشد ، پدر ایشان می بایست رضایت خود برای[...]
شرایط ازدواج بدون اجازه پدر
شرایط ازدواج بدون اجازه پدر یا جد پدری، که وجود یکی از آن ها کافی است،عبارتند از: 1- دختر باکره نبوده و مطلقه باشد. 2- پدر و جد پدری دختر باکره، هر دو فوت کرده باشند. 3- پدر یا جد پدری دختر باکره، در زمان ازدواج، حاضر نباشند و کسب اجازه از آن ها نیز ممکن نباشد. 4- پدر یا جد پدری دختر باکره، بدون داشتن عذری موجه، از دادن اذن به دختر، برای ازدواج دائم یا صیغه (همان عقد موقت) با خواستگارش، خودداری کنند. شایان ذکر است که ازدواج اول، دوم و... دختر ملاک نیست و چنانچه دختر، حتی پس از ازدواج و طلاق، همچنان باکره باشد، به اذن پدر یا جد پدری خود برای ازدواج دائم یا موقت، نیاز دارد. در صورتی که پدر یا جد پدری، بدون عذری موجه، از دادن اذن برای ازدواج دختر باکره، خودداری کنند یا در محل، حاضر نباشند و کسب اجازه از آن ها نیز ممکن نباشد، او می تواند، با گرفتن اذن از دادگاه، علی رغم باکره بودن، بدون اذن پدر یا جد پدری، با خواستگار مورد نظر خود، ازدواج کند. از آنجا که این امر، یعنی گرفتن حکم دادگاه، برای ازدواج بدون اذن پدر، نیازمند طی کردن مراحل و نحوه انجام مخصوص این امر است، در این بخش از مقاله، قصد داریم، درباره مراحل و نحوه ازدواج بدون اجازه پدر، صحبت کنیم که مطابق شرح زیر است: در ابتدا، دختر باید، اقدام به تشکیل حساب کاربری سامانه ثنا و سپس، احراز هویت ثنا نموده که این امر یا با مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا با[...]
شروط ضمن عقد
نحوه نوشتن نمونه متن عقدنامه ازدواج دائم ، به این صورت است که طرفین ، در خصوص شرایط ازدواج ، به تفاهم رسیده و سپس ، با مراجعه به دفاتر ازدواج و طلاق ، درخواست تنظیم متن عقدنامه ازدواج دائم را ارائه می نمایند . البته ، در نمونه متن عقدنامه ازدواج دائم ، یکسری از شروط ضمن عقد ، پیش بینی شده است که زوجین ، در صورت تمایل ، می توانند اقدام به امضای هر یک از شروط دوازده گانه طلاق نموده و یا اینکه از امضای برخی از بندهای آن ، خودداری نمایند که این موضوع ، بسیار واجد اهمیت بوده و آثار حقوقی خاصی دارد . به همین دلیل ، در این قسمت ، شروط ضمن نمونه متن عقدنامه ازدواج دائم را ، ذکر خواهیم نمود . شروط ضمن عقد در ازدواج دائم الف ) ضمن عقد نکاح / خارج لازم ، زوجه شرط نمود هرگاه طلاق ، بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخیص دادگاه ، تقاضای طلاق ، ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار وی نبوده باشد ، زوج موظف است تا نصف دارایی موجود خود را که در ایام زناشویی با او بدست آورده یا معادل آن را طبق نظر دادگاه ، بلاعوض ، به زوجه منتقل نماید . ب ) ضمن عقد نکاح / خارج لازم ، زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر داد که در موارد مشروحه زیر ، با مراجعه به دادگاه و اخذ مجوز از دادگاه پس[...]
شرایط ازدواج مجدد مرد
مطابق با قانون حمایت از خانواده مصوب سال 1353؛ باید بیان نمود که مرد در همه حالات، اجازه ازدواج مجدد را با وجود همسر اول، ندارد و تنها در شرایط به خصوصی می تواند همسر دوم اختیار نماید. ماده 16 همین قانون، در خصوص شرایط ازدواج مجدد مرد بیان می دارد: «مرد نمی تواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند مگر درموارد زیر: 1- رضایت همسر اول 2- عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی 3- عدم تمکین زن از شوهر 4- ابتلاء زن به جنون یا امراض صعب العلاج موضوع بندهای ۵ و۶ ماده ۸ (ابتلا هر یک از زوجین به امراض صعب العلاج به نحوی که دوام زناشویی برای طرف دیگر در مخاطره باشد. جنون هر یک از زوجین در مواردی که فسخ نکاح ممکن نباشد.) 4- محکومیت زن وفق بند ۸ ماده ۸ (محکومیت زن یا شوهر به حکم قطعی به مجازات پنج سال حبس یا بیشتر یا به جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت منجر به نج سال بازداشت شود یا به حبس و جزای نقدی که مجموعا منتهی به پنج سال یا بیشتر حبس و بازداشت شود و حکم مجازات در حال اجرا باشد.) 5- ابتلاء زن به هر گونه اعتیاد مضر برابر بند ۹ ماده ۸ (ابتلا به هر گونه اعتیاد مضری که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و ادامه زندگی زناشویی را غیرممکن سازد) 6- ترک زندگی خانوادگی از طرف زن 7- عقیم بودن زن 8- مفقودالاثر شدن زن برابر بند ۱۴ ماده ۸. (در[...]
حقوق مالی زن در ازدواج
بر اساس قانون مدنی ، ازدواج یا همان عقد نکاح ، به دو صورت است ؛ یا اینکه به صورت موقتی بوده که به آن صیغه موقت نیز گفته می شود و یا اینکه به صورت دائمی و بدون ذکر مدت مشخصی است که به آن ، ازدواج دائم گفته می شود . با این حال ، وجه مشترک این دو نوع نکاح ، آن است که زن ، از حق و حقوق خاصی برخوردار خواهد بود که اعم است از حقوق زن در ازدواج از نوع مالی و غیر مالی . اما سوالی که در این خصوص مطرح می شود ، آن است که حقوق زن در ازدواج دائم و موقت چیست و حق و حقوق زوجه در زندگی مشترک ناظر بر چه مواردی می باشد ؟ لذا در این قسمت ، اهم حقوق زن در ازدواج ، از نوع مالی را ذکر خواهیم کرد و در ادامه ، حقوق زن در ازدواج از نوع حقوق غیر مالی را نیز ، بررسی خواهیم نمود . 1- یکی از مهم ترین حقوق زن در ازدواج ، حق مهریه است که از نوع حقوق مالی زوجه در عقد نکاح می باشد . با این توضیح که به محض وقوع عقد نکاح دائم یا موقت ، زن ، مالک مهریه ای که حین عقد تعیین شده است ، خواهد گردید و می تواند آن را مطالبه نموده یا اقدام به بخشش مهریه نماید . لازم به ذکر است که حق مهریه زن ، اختصاص به عقد دائم نداشته و در عقد موقت[...]
وعده قبل از ازدواج (نامزدی)
قانون مدنی ایران در مواد 1035 تا 1040 مقرراتی را برای نامزدی وضع کرده است. در واقع مطابق قانون مدنی، وعده عقد نکاح یک تعهد اخلاقی با آثار حقوقی است. حال ممکن است که برخی از اشخاص با مفهوم وعده قبل از عقد نکاح و نامزدی آشنایی نداشته باشند که در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد. 1- وعده قبل از عقد نکاح یعنی دو نفر تعهد و توافق کنند که در آینده با یکدیگر ازدواج کنند. به عبارت دیگر چنانچه مردی به زنی برای ازدواج پیشنهاد دهد و از او خواستگاری نماید و متعاقبا مورد موافقت زن نیز قرار بگیرد؛ در اصطلاح عرف و قانونی نامزدی گفته می شود. 2- همچنین مفهوم نامزدی در عرف و حقوق متفاوت است و در عرف گاهی رابطه بعد از عقد را در مفهوم نامزدی به کار می برند. به عبارتی بر اساس عرف، زن و مردی که صیغه نکاح بین آن ها جاری شده و هنوز زیر یک سقف زندگی مشترک ندارند، نامزد نامیده می شوند؛ در حالی که از نظر قانون در نامزدی، بین زن و مرد هنوز علقه زوجیت ایجاد نشده است. 3- وعده نکاح یک عقد عهدی و قائم به شخص است و با فوت هر یک زائل می شود. علاوه بر این وعده نکاح یک عقد جایز و قابل رجوع است؛ یعنی طرفین هر زمان که اراده کنند، می توانند که نامزدی را به هم بزنند. باید به این نکته توجه شود که اگر نامزدی در ضمن یک عقد لازمی درج شده باشد؛ باز هم قابل فسخ می باشد.[...]
مسائل حقوقی شروط ضمن عقد
از جمله نکات قانونی که پیش از عقد، باید بدانیم، شروط ضمن عقد می باشند. شروط ضمن عقد، شروطی مبنی بر کاهش یا افزایش حقوق و وظایف طرفین هستند، که ضمن عقد نکاح، قید می شوند. شرط تنصیف اموال و حق طلاق در موارد خاص، به طور پیش فرض، در سند ازدواج قید شده است. همچنین می توان شروط دیگری، مانند حق اشتغال، حق خروج از کشور و ... را نیز قید نمود. در ادامه، به توضیح این شروط به عنوان پیش نیازهای ازدواج، می پردازیم. شروط 12 گانه: 12 شرط در عقدنامه، به عنوان شروط ضمن عقد گنجانده شده که در صورت امضا توسط زوج و اثبات هر یک، توسط زوجه، برای او حق طلاق وجود خواهد داشت. به جز موارد مذکور در این بند، می توان شروط دیگری را نیز قید نمود، به شرط آنکه این شروط، مخالفتی با قوانین آمره نداشته باشد. 1- حق طلاق: حق طلاق، از دیگر نکات قانونی است، که پیش از عقد باید بدانیم. حق طلاق در اصل از حقوق مرد شناخته می شود، اما طرفین میتوانند حق طلاق را برای زوجه نیز قرار دهند. بدین معنی که زوج به زوجه وکالت می دهد، بتواند در هر زمانی که خواست، خود را به طور یک طرفه مطلقه نماید. بدین منظور، لازم است که زوجین به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند و این حق را برای زوجه ثبت نمایند. 2- حق تعیین مسکن: تامین مسکن، جزء نفقه زن می باشد، و باید بر اساس شان زن تعیین شود؛ با این وجود، زن، موظف است، در منزلی[...]
مسائل حقوقی مهریه
مهریه از حقوق مالی زن محسوب می شود که دارای احکام و قوانین خاص خود می باشد. 1- از زمان اجرای عقد نکاح، زوجه، مستحق تمام مهریه می شود. اما در صورت طلاق، قبل از نزدیکی، نیمی از مهریه را دریافت می کند و اگر تمام مهریه را دریافت کرده باشد، ملزم به بازگرداندن نیم دیگر آن است. زوجه می تواند قبل از نزدیکی، تا دریافت مهریه از تمکینخودداری نماید، که در اصطلاح حقوقی به آن، حق حبس گفته می شود. 2- در مورد مهریه بالای 110 سکه، در صورت عدم پرداخت مهریه، توسط زوج و نداشتن استطاعت مالی، تنها تا 110 سکه از مهریه، قابلیت اجرا دارد و برای بیشتر از این مقدار، برای مرد، حکم جلب صادر نمی شود در واقع، مقدار بیشتر از 110 سکه، در حکم مهریه عند الاستطاعه است. 3- برای مطالبه مهریه از طریق ثبت، زوجه به دفتر ازدواجی که عقد در آنجا، ثبت شده، مراجعه نموده و پس ازارائه درخواست کتبی صدور اجرائیه به دفتر خانه و پرداخت هزینه حق الاجرا صدور اجرائیه توسط دفتردار، اجرائیه پرداخت مهریه، در مهلت 10 روزه به زوج ابلاغ می شود. در صورتی که مالی از شوهر برای توقیف و اجرا پیدا نشود، با ارائه گواهی به دفتر خدمات، مراجعه نموده و طی دادخواستی دریافت مهریه را از دادگاه خانواده مطالبه می نماید. 4- در صورتی که زن در حال دریافت مهریه از همسر سابق خود باشد، ازدواج مجدد او، حق دریافت مهریه از همسر سابق را، از او ساقط نمی کند. در صورت مفقود شدن سند ازدواج،[...]








