در پنج سالگی و سن دبستان چه چیزهایی را می‌توانید به کودکتان یاد بدهید؟
اکنون که فرزند شما یک پیش‌دبستانی یا دانش‌آموز مقطع ابتدایی است، می‌تواند اصول بیشتری را به علاوۀ چند نکتۀ ظریف‌تر در مورد آداب غذا خوردن سر سفرهٔ غذا یا پشت میز غذاخوری یاد بگیرد. برای اولین قدم، با این توضیح شروع کنید که زمان غذا خوردن اوقات دلپذیری است و رفتار خوب باعث می‌شود برای همهٔ افراد حاضر لذت‌بخش‌تر باشد. با فرزند خود در مورد اهمیت رفتار مؤدبانه صحبت و او را تشویق کنید که خود را فردی مؤدب بداند.
انتظارات واقع‌بینانه‌ای تعیین، سپس آنها را با ملایمت تقویت کنید تا کم‌کم به عادت تبدیل شوند. او باید بداند که قبل از آمدن سر میز دست‌های خود را بشوید و اسباب‌بازی‌ها و کتاب‌هایش را کنار بگذارد. شما می‌خواهید او مؤدبانه پشت میز بنشیند و پاهایش را زیر میز نگه دارد، نه روی صندلی، صندلی خود را به عقب کج نکند، از عبارت‌های «لطفاً» و «ممنونم» استفاده کند، در جای مناسب به جای انگشتانش از قاشق و چنگال استفاده کند، وقتی غذایش را تمام کرد عذر خود را بخواهد و ظرف‌هایش را به سینک آشپزخانه یا پیشخان ببرد. تشکر کردن از شخصی که غذا را آماده کرده نیز حرکت بسیار قشنگی است. به فرزندتان بگویید که او اکنون آن‌قدر بزرگ شده است که برخی از آداب غذاخوری بزرگسالان را نیز بیاموزد. برخی از اصولی که شاید دوست داشته باشید به او یاد بدهید اینهاست:
- قبل از شروع غذا، منتظر بماند تا غذا برای همه کشیده شود.
- قرار دادن دستمال روی پا و استفاده از آن فقط برای پاک کردن دهان است.
- تعریف کردن از غذاهایی که دوست دارد و در مورد غذایی که دوست ندارد چیزی نگوید.
- لقمه‌هایش را کوچک بردارد.
- با دهان بسته غذایش را بجود.
- سوپ و نوشیدنی‌ها را هورت نکشد.
- نحوه‌ٔ درست استفاده از چنگال و کارد غذاخوری برای خرد کردن برخی از غذاها را بداند.
- هنگام داشتن چند انتخاب، از چه نوع قاشق یا چنگالی استفاده کند. مثلاً چنگال کوچک‌تر برای خوردن کیک یا کارد میوه‌خوری کوچک‌تر از کاردهای دیگر است.
- مهم‌تر از همه، با مشارکت دادن فرزندتان در بحث‌های سر میز و آموزش خوب صحبت کردن به فرزندتان کمک کنید تا مهارت‌های ارتباطی خود را تقویت کند. اشاره کنید که وقت غذا خوردن زمان بسیار خوبی برای گفت‌وگو با یکدیگر است و شما علاقه دارید از ماجراهای آن روزش باخبر شوید.
راهکارهای آموزش آداب غذا خوردن به کودک دبستانی چیست؟
کودکتان به شما به عنوان یک الگو نگاه می‌کند، بنابراین بهترین راه این است که به او نشان دهید این کارها چگونه انجام می‌شود. سر میز به قدر کافی و خوشایند صحبت کنید، ایراد گرفتن از غذا، مشاجره کردن یا بالا بردن صدا ممنوع است. وقتی می‌خواهید چیزی را به شما بدهند، «لطفاً» و «ممنونم» بگویید. سر میز به تبلت و موبایلتان نگاه نکنید، پیامک نفرستید، با تلفن صحبت نکنید یا برای انجام کارهای دیگر بلند نشوید. به او نشان دهید که رفتار خوب سر میز شامل احترام گذاشتن به سایر افراد حاضر است.
ثبات رویه کمک می‌کند تا رفتارهای خوب در سال‌های آینده برای فرزندتان عادت شود، بنابراین وقتی رفتاری را معرفی کردید، انتظارات خود را مشخص کنید و برای تقویت آنها از یادآوری‌های ملایم استفاده کنید. وقتی برای همسرتان غذا می‌کشید و او از شما تشکر می‌کند، فرزندتان به شکلی طبیعی به گفتن «ممنون» ترغیب کرده‌اید. اگر فرزند شما همچنان بعضی غذاها را با دست می‌خورد، به خصوص در سن دبستان، می‌توانید بدون گفتن هر حرفی، فقط قاشقش را به او بدهید.
کودک خود را برای رفتار خوب سر میز تحسین کنید. مثلاً وقتی درست می‌نشیند و مؤدبانه درخواست می‌کند. اما در تعریف و تمجید زیاده‌روی نکنید، زیرا نمی‌خواهید هر بار که برای غذا خوردن سر میز می‌نشینید احساس کند که در مرکز توجه همهٔ افراد است.
همچنین ممکن است به کودک دبستانی خود توضیح دهید که دانستن رفتار مؤدبانه در بزرگسالی به او کمک می‌کند تا در همۀ شرایط و انواع موقعیت‌ها راحت باشد. مثلاً در خانۀ یکی از دوستان، هنگام سر زدن به اطرافیان، یا در رستوران‌های شیک.
وقتی کودک دبستانی سر میز غذا بدرفتاری می‌کند چه باید بکنید؟
در حال حاضر فرزند شما آن‌قدر بزرگ شده است تا قوانینی را که برای رفتار سر میز نهارخوری تعیین کرده‌اید، درک کند. پیامدهای منطقی بهترین واکنش به بدرفتاری هستند. بنابراین بهتر است برای بار دوم برایش غذا نکشید، مگر این‌که مؤدبانه درخواست کند.
اگر بودن کنار او ناخوشایند است، از او بخواهید میز را ترک کند و اجازه ندهید که برگردد و غذایش را تمام کند یا در کنار خانواده باشد. توضیح دهید که رفتار او غیرقابل قبول است و می‌تواند در وعدۀ غذایی بعدی دوباره امتحان کند.
اگر وعده‌های غذایی خانوادگی را با گفت‌وگو با او و بانشاط بودن برای فرزندتان لذت‌بخش کنید، احتمال بیشتری هست که او بخواهد سر میز بماند و در آن انرژی مثبت و احساسات خوب سهیم شود. اما اگر همه خسته و ناامید، با چهره‌های درهم و عبوس سر سفرهٔ غذا بنشینیم، نباید از فرزندانمان هم توقع چندانی داشته باشیم!